شيردل معروف بود ، در سال 1190 م . به اتفاق فيليپ دوم پادشاه فرانسه در سومين جنگ صليبى شركت جست . در سال 1191 م . يافا را از صلاح الدين ايوبى پس گرفت و يك سال بعد با وى عهدنامه ترك مخاصمه بست . چون به او خبر دادند كه در غيابش يكى از پسرانش به نام جان در صدد توطئه عليه او برآمده است ، فلسطين را رها كرده ، عازم انگلستان شد . پس از رسيدن به مقصد متوجه فيليپ دوم كه از همدستان جان بود ، گرديد و او را در سال 1195 م . شكست داد و در درگيرى مختصرى كشته شد . اگرچه بيشتر عمر ريچارد در خارج از انگلستان و بويژه در فرانسه سپرى شده بود وى يكى از چهره‌هاى درخشان ادبيات رمانتيك انگليسى است . بعد از درگذشت ريچارد ، جان لكلند پسر هنرى دوم به سلطنت نشست . ( 1199 - 1216 ) چون جوانترين پسران شاه بود ، در تقسيم قلمرو سلطانى سهم زيادى نداشت . به همين جهت به لكلند ( بىزمين ) معروف شد . به علت سوء رفتارى كه داشت روزبه‌روز دامنهء اختلافات بين او و پاپ بيشتر مىشد و سرانجام پاپ اينوكتيوس سوم او را تكفير كرد و از سلطنت خلع نمود . جان بناچار انگلستان را تسليم پاپ كرد . جان مردى ظالم‌پيشه و زياده از حد بىرحم بود . بعد از درگذشت او پسر بزرگترش هنرى سوم زير نظر يك شوراى سلطنتى ، شاه شد . ( 1216 - 1272 م . ) در سال 1217 م . لوئى هشتم بعد از تحمل شكستى ، از حمله به انگلستان منصرف گرديد . بعضى از بارونهاى انگلستان كه از دوستان لوئى هشتم بودند ، به ايجاد آشوب ادامه دادند ، ولى در چنين موقعيتى هيوبرت برگ ، قاضى بزرگ انگلستان و متنفذترين فرد در دولت وقت ، بعد از سال 1221 موفق شد كه بتدريج نظم را برقرار نمايد . ضمنا تذكر اين نكته ضرورى است كه در انگلستان آن‌زمان برعكس فرانسه ، بزرگ‌زادگان و اهل علم و مردم بلاد و قصبات در قرن سيزدهم ، باهم همدست شدند تا اختيارات شاه را محدود كنند . در سال 1215 م . امرا شوريدند و از جان ( جان بدون زمين ) دست‌خطى گرفتند كه به موجب آن حق تفتيش اعمال پادشاه به شوراى سركردگان محول شد . به موجب اين فرمان قدرت پادشاه محدود شد و به همين سبب فرمان كبير مهمترين سند آزادى انگلستان به شمار مىرود . بلغارستان : بلغارستان از 1018 - 1186 م . تابع دولت بيزانس بود . تزار بلغارستان در اين